Ιδρυτές

Εισαγωγή

 

Μεγάλη έκπληξη πρέπει να προξένησε στους Βαυαρούς το έγγραφο που έφτασε τα χέρια τους τον Σεπτέμβριο τού 1836 . Τι κοινό είχαν οι οπαδοί και οι συνεργάτες τού Καποδίστρια με τους υπαλλήλους τής βαυαρικής διοίκησης; Τι ένωνε τους μπαρουτοκαπνισμένους αγωνιστές τού 1821 με τους φραγκοφορεμένους και μορφωμένους Έλληνες τού εξωτερικού και τους λόγιους με τους λιγότερο μορφωμένους; Τι ήταν αυτό που συγκέντρωσε στο ίδιο Διοικητικό Συμβούλιο τον Αναστάσιο Πολυζωίδη με τον διώκτη του Κωνσταντίνο Σχινά; Τι κοινό είχε ο κάποτε παντοδύναμος ηγεμόνας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών Ιωάννης Καρατζάς με τον απλοϊκό Αθηναίο Άγγελο Γέροντα και πώς ο συνεργάτης τού Καποδίστρια Ιωάννης Κοκκώνης αποδέχθηκε να γίνει Πρόεδρος τής Φιλεκπαιδευτικής ο Γεώργιος Κουντουριώτης, ένας από τους ισχυρότερους αντιπάλους τού κυβερνήτη; Πώς έγινε και συνεργάστηκαν 16 λειτουργοί τής Θέμιδος, 12 αγωνιστές τού 1821, 9 εκπαιδευτικοί, 4 αρχαιολόγοι, 8 γιατροί, 6 υπάλληλοι τής Διοίκησης, 2 έμποροι, 8 ιερωμένοι, 2 δημοσιογράφοι, 4 συγγραφείς, 3 εκδότες, 16 καθηγητές τού Πανεπιστημίου που ιδρύθηκε έναν χρόνο μετά, 12 πολιτικοί, 4 δήμαρχοι και 6 υπουργοί; Πώς μπόρεσαν να ομονοήσουν οι 73 διακεκριμένοι πολίτες και αποφάσισαν από κοινού να βοηθήσουν ουσιαστικά την πατρίδα τους να αντιμετωπίσει τα προβλήματα στον τομέα τής παιδείας;

Ιωάννης Κοκκώνης, ο εμπνευστής τής ίδρυσης τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας

 

Ο Ιωάννης Κοκκώνης γεννήθηκε το 1795 στο Καστρί τού Αγίου Πέτρου Κυνουρίας, αλλά μεγάλωσε στη Σμύρνη, όπου έμαθε και τα πρώτα γράμματα. Με την έκρηξη τής ελληνικής επανάστασης πήγε στην Ύδρα και το 1824 έφυγε για το Παρίσι, όπου σπούδασε Παιδαγωγικά. Εκεί ήρθε σε επαφή με τον κύκλο τού Αδαμάντιου Κοραή. Το 1829 επέστρεψε στην Ελλάδα και έγινε συνεργάτης τού Ι. Καποδίστρια. Στις 18 Οκτωβρίου ορίστηκε μέλος τής επί τής Προπαιδείας Επιτροπής και εισηγητής στην κρίση των οδηγών Αλληλοδιδακτικής.

Ο Γεώργιος Γεννάδιος και η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία

 

Όλες οι πηγές συμφωνούν πως το όραμα για την ίδρυση τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας ανήκει στον Ιωάννη Π. Κοκκώνη. Όμως ο σημαντικός αυτός άνδρας της εκπαιδευτικής ιστορίας μας έσπευσε να κάνει κοινωνούς τής ιδέας του δύο άλλες μεγάλες προσωπικότητες των γραμμάτων, τον Γεώργιο Γεννάδιο και τον Μισαήλ Αποστολίδη με τους οποίους τον ένωνε η αγάπη για τον τόπο και την παιδεία. Ο πατέρας τού Γεννάδιου Αναστάσιος ή Παπαναστάσης είχε γεννηθεί στα Δολιανά, όπου υπηρετούσε ως εφημέριος. Οι ληστρικές επιδρομές των Τούρκων στην Ήπειρο ανάγκασαν τον ιερέα να καταφύγει στη Σηλυβρία τής Θράκης, όπου το 1786 γεννήθηκε ο Γεώργιος Γεννάδιος.

Μισαήλ Αποστολίδης

 

Ο Μισαήλ Αποστολίδης γεννήθηκε το 1789 στο Μελισσουργιό Κισσάμου Κρήτης. Το 1800 εκάρη μοναχός και διάκονος. Σπούδασε στο Φιλολογικό Γυμνάσιο τής Σμύρνης με δάσκαλο τον Κωνσταντίνο Οικονόμο τον εξ Οικονόμων. Το 1818 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και μέχρι το 1833 διακόνησε ως ιερέας και δάσκαλος στις ελληνικές κοινότητες τής Βιέννης, τής Τεργέστης και τού Μονάχου. Εκεί παρακολούθησε μαθήματα Θεολογίας και Φιλοσοφίας. Το 1827 έλαβε επιστολή από τον Ιωάννη Καποδίστρια, κυβερνήτη πλέον τής Ελλάδας, ο οποίος τον παρακαλούσε να προτρέψει τους Έλληνες τής Ευρώπης να συνδράμουν στη δημιουργία ορφανοτροφείων για την περίθαλψη των ορφανών παιδιών του απελευθερωτικού αγώνα.

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο τής εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας 1836

 

Γεώργιος Κουντουριώτης

Πρόεδρος

Ο Γεώργιος Κουντουριώτης γεννήθηκε στην Ύδρα το 1782. Ήταν αδελφός τού Λάζαρου Κουντουριώτη. Τα δύο αδέλφια ασχολήθηκαν επιτυχώς με τη θάλασσα. Έτσι όταν ξεκίνησε η επανάσταση τού 1821 η οικογένειά του διέθετε τα μισά εμπορικά πλοία τής Ύδρας. Παρά το ότι, όπως όλοι οι πλοιοκτήτες τής Ύδρας, θεωρούσε πρόωρη και παρακινδυνευμένη την έκρηξη τής επαναστάσεως, υποχρεώθηκε να ακολουθήσει τον επαναστατημένο λαό τής Ύδρας, διαθέτοντας τα πλοία του και πολλά χρήματα για τον αγώνα.

Tα ιδρυτικά μέλη τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας

(Μέρος Α΄)

 

Στα «Πρακτικά των Συνεδριάσεων τού Διοικητικού Συμβουλίου και των Συνελεύσεων τής εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, υπό την προστασία τής Μεγαλειοτάτης Βασιλίσσης τής Ελλάδος» 1844, σελ. 63, αναφέρονται τα ονόματα των 73 ιδρυτικών μελών τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας. Μια προσεκτική ματιά στη ζωή και τη δραστηριότητά τους θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε ποια ήταν η αιτία που ώθησε τους ανθρώπους αυτούς να ενισχύσουν την ιδέα τού Ιωάννη Κοκκώνη παραμερίζοντας, έστω και προσωρινά, τις οποιεσδήποτε προσωπικές τους φιλοδοξίες και τις αντιπαλότητες τού παρελθόντος και συνεργάστηκαν συμβάλλοντας έτσι ουσιαστικά στην αναγέννηση τού έθνους.

Tα ιδρυτικά μέλη τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας

(Μέρος B΄)

 

Αναγνώστης Μοναρχίδης

Ο Αναγνώστης Μοναρχίδης ήταν αγωνιστής τού 1821. Γεννήθηκε στα Ψαρά το 1777. Ο πατέρας του, Χατζή Δημήτριος, ήταν από τους ευπατρίδες τού νησιού. Ο Αναγνώστης ασχολήθηκε με τη θάλασσα από μικρή ηλικία. Από τα 15 του χρόνια ξεκίνησε να ταξιδεύει ως ναυτικός. Είχε μυηθεί στη Φιλική Εταιρία και αγωνίστηκε στην επανάσταση τού 1821.

Tα ιδρυτικά μέλη τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας

(Μέρος Γ΄)

 

 

Νικόλαος Δραγούμης

Ο Νικόλαος Δραγούμης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1809. Ήταν γιος τού λόγιου και φιλικού Mάρκου Δραγούμη. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση κινδύνευσε να συλληφθεί γιατί ο πατέρας του, που ήταν μέλος τής Φιλικής Εταιρίας, διέφυγε στην Οδησσό. Σώθηκε μετά από παρέμβαση ενός Τούρκου οικογενειακού φίλου και κατέφυγε στην Ελλάδα.

Tα ιδρυτικά μέλη τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας

(Μέρος Δ΄)

 

Γεώργιος Αργυρόπουλος

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και έλαβε τη μόρφωση που είχαν όλοι οι Φαναριώτες. Υπηρέτησε ως επιτετραμμένος των Οθωμανών στο Λονδίνο. Ύστερα πήγε στη Βλαχία, όπου εργάστηκε για τον Ηγεμόνα της Ι. Καρατζά. Εκεί έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Ασχολήθηκε με τη συλλογή λέξεων τις οποίες δεν είχαν συμπεριλάβει οι λεξικογράφοι στα έργα τους, δεν είναι όμως σίγουρο ότι προχώρησε στην έκδοση τόμου με αυτό το αντικείμενο. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος τής Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας. Στο αρχείο τής Φ.Ε. αναφέρεται ως κτηματίας.